Nowe technologie i kompetencje przyszłości w nadzorze nad bezpieczeństwem farmakoterapii

Sektorowa Rada ds. Kompetencji Life Sciences (SRK) objęła partnerstwem merytorycznym Kongres Pharmacovigilance Polska 2026 w Warszawie. Wydarzenie zgromadziło czołowych ekspertów z branży farmaceutycznej, przedstawicieli organów regulacyjnych oraz środowisko akademickie, koncentrując się wokół najnowszych regulacji, bezpieczeństwa pacjentów i cyfrowej transformacji nadzoru nad bezpieczeństwem farmakoterapii.

W ramach modułu poświęconego nowym technologiom odbył się panel dyskusyjny z udziałem reprezentantki naszej Rady – Aleksandry Kubicy-Misztal, która przedstawiła kluczowe wyzwania edukacyjne i adaptacyjne stojące przed sektorem farmaceutycznym w perspektywie najbliższych 5–10 lat.

Dlaczego obszar Pharmacovigilance jest kluczowy dla działań Rady?

Sektor Life Sciences przechodzi dynamiczną transformację cyfrową – od integracji narzędzi Data Science i sztucznej inteligencji, po rosnącą rolę zaawansowanych terapii biologicznych. Jednym z obszarów, w których tempo technologicznych zmian bezpośrednio zderza się z rygorystycznymi standardami jakości i prawa, jest właśnie nadzór nad bezpieczeństwem farmakoterapii (Pharmacovigilance – PV).

Do głównych zadań Sektorowej Rady ds. Kompetencji Life Sciences należy identyfikacja luk kompetencyjnych oraz minimalizowanie niedopasowania między programami kształcenia a dynamicznymi potrzebami rynku pracy. Jako organizator dialogu na styku biznesu, nauki i administracji publicznej, SRK aktywnie monitoruje kierunki rozwoju kadr dla branży regulowanej. Zagadnienia automatyzacji i wdrażania modeli AI w farmacji nie dotyczą już wyłącznie warstwy czysto technicznej – wymagają nowego podejścia do edukacji interdyscyplinarnej, zrozumienia ram prawnych oraz odpowiedzialnego zarządzania ryzykiem klinicznym.

AI, prawo i edukacja: wnioski z panelu dyskusyjnego z udziałem Aleksandry Kubicy-Misztal

W trakcie panelu dyskusyjnego moderowanego przez Macieja Szewczyka dyskutowano o tym, które zadania specjalistów PV mogą zostać przejęte przez nowoczesne systemy cyfrowe, a gdzie czynnik ludzki pozostanie niezastąpiony. Aleksandra Kubica-Misztal podzieliła się kluczowymi wnioskami z perspektywy rozwoju kompetencji kadrowych:

• Niezmienna rola człowieka w środowisku regulowanym: Europejskie i krajowe ramy prawne nakładają ścisłą odpowiedzialność za procesy związane z bezpieczeństwem leków. Nowoczesne systemy algorytmiczne przyspieszają i ułatwiają procesowanie danych, jednak ostateczny podpis pod dokumentacją, raportem i decyzją merytoryczną zawsze spoczywa na certyfikowanym ekspercie medycznym.
• Konieczność nowej formuły edukacji: Dotychczasowe programy szkoleniowe uczyły obsługi konkretnych baz i systemów (np. EudraVigilance). Obecnie wyzwaniem jest nauczenie studentów i pracowników krytycznego, świadomego korzystania z modeli sztucznej inteligencji, rozumienia mechanizmów ich działania oraz ich weryfikacji.
• Interdyscyplinarność kompetencją przyszłości: Narzędzia AI w PV funkcjonują na styku dwóch płaszczyzn: infrastruktury teleinformatycznej (IT) oraz specjalistycznej wiedzy medyczno-biologicznej. Zdolność do efektywnej komunikacji i współpracy pomiędzy programistami a personelem medycznym staje się krytyczną umiejętnością rynkową.
• Przegląd i adaptacja programów kształcenia: Konieczna jest kompleksowa rewizja kierunków akademickich i kursów zawodowych pod kątem włączenia narzędzi AI i analizy danych w sposób ustrukturyzowany, adekwatny do realiów przemysłu farmaceutycznego.
• Regulacje jako główna bariera adopcji: Wskazano, że największym wyzwaniem we wdrażaniu sztucznej inteligencji do procedur pharmacovigilance nie jest sama technologia czy jakość surowych danych, lecz dostosowanie rozwiązań do wymogów prawnych i procedur walidacyjnych w sektorze regulowanym.

Wspólne działania na rzecz kadr przyszłości

Obecność Sektorowej Rady ds. Kompetencji Life Sciences na Kongresie Pharmacovigilance Polska 2026 to element szerszej misji, realizowanej przez Związek Firm Biotechnologicznych BioForum we współpracy z Polską Agencją Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP). Zidentyfikowane wnioski posłużą do dalszych prac analitycznych Rady, formułowania sektorowych rekomendacji szkoleniowych oraz zbliżania oferty dydaktycznej uczelni wyższych do realnych wyzwań innowacyjnego przemysłu farmaceutycznego i biotechnologicznego w Polsce.

Projekt „Sektorowa Rada ds. Kompetencji Life Sciences” jest realizowany w ramach programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego (FERS) ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Plus (EFS+).